Noli Me Tangere Kabanata 31Ang Sermon

Buod

Sinimulan ni Padre Damaso ang kanyang sermon sa mahinang tinig, at binanggit ang isang sipi mula sa ikalawang aklat ni Esdras tungkol sa mabuting Espiritu, sa manna, at sa tubig. Napatungo sa pagtataka si Padre Sibyla, at namutla si Padre Manuel Martin dahil higit pa raw iyon sa kanyang nagawa. Umubo nang ilang beses si Padre Damaso habang nakapatong ang mga kamay sa palababahan ng pulpito. Sa itaas ng kanyang ulo ay ang bagong pintang Espiritu Santo na may kulay-rosas na tuka at mga paa. Binati niya ang alcalde, ang mga pari, at ang mga Kristiyano, at sinabing sa wikang Kastila ang unang bahagi ng kanyang sermon at sa Tagalog ang ikalawa.

Nang magsimula siyang magsalita, malakas at malinaw ang kanyang tinig. Pinuri niya si San Diego de Alcala bilang pinakamagiting at pinakamakapangyarihang santong lumalaban sa mga tulisan ng kadiliman, na tinawag pa niyang makalangit na Gwardya Sibil na higit pa sa lahat ng Gwardya Sibil. Napasimangot ang alperes dahil dito. Inakala ng mga mangmang na tao na kinagagalitan ng pari ang alperes sa hindi paghabol sa mga tulisan, at nasiyahan sila sa pag-asang lilipulin din ni San Francisco ang Gwardya Sibil kapag naglaho na ang mga tulisan.

Nagsingit pa ng mahabang pilosopiya ang pari tungkol sa malalaki at maliliit na bagay, at sinabing kahit ang mga pantas na sina Seneca at Aristotle ay hindi naabot ang katotohanang sinasabi ng Espiritu Santo. Nang marinig ng isang maglalako ng alak ang salitang patente, nagtago ito sa isang kumpisalan dahil akala niya ang hinihinging patente ay ang lisensiya niya sa negosyo. Ipinagpatuloy ng pari ang mga papuri sa santo at ang paglalarawang hinimuran nito ang mga sugat ng isang pulubi. Sinabi niyang nakapagsalita ng Latin si San Diego bago namatay kahit hindi ito marunong ng Latin. Natulog at naghikab ang mga tao, kasama na si Kapitan Tiago. Hindi naman pinakikinggan ni Maria Clara ang sermon dahil si Ibarra ang iniisip niya at minamasdan niya ang toro ng isang Ebanghelyo na hugis maliit na kalabaw. Nagbanta pa ang pari sa mga erehe at sa mga hindi nagsisimba.

Nang dumating ang bahaging Tagalog, hindi ito isinalin ni Padre Damaso kundi binigkas nang daglian lamang, dahil ang akala niya ay pawang mangmang ang mga Pilipino sa lalawigan. Tinuligsa niya ang mga taong hindi nangungumpisal, ang mga pamilyang sinumpa, ang mga palalong mestiso, ang mga nagdudunong-dunungan, at ang mga estudyanteng walang alam. Inihayag din niya ang dating kaugalian nang ang bawat Pilipino ay nag-aalis ng sombrero at lumuluhod at humahalik sa kamay ng pari, samantalang ngayon ay basta na lamang nagpupugay at may mga nag-aral sa Maynila o Europa na nakikipagkamay na sa pari. Binanggit din niya ang mga santo concilios na nag-uutos na kung may masalubong na pari ang isang Indio, dapat itong magbigay-galang at kung nakakabayo ay bumaba, at ang sinumang hindi susunod ay ititiwalag. Nang itanong ng isang magsasaka kung paano kung nakasakay ito sa kalabaw, sinabi ng kanyang kasama na maaari siyang magpatuloy.

Naging maingay ang simbahan nang hampasin ni Hermana Pute ng bakya ang isang lalaking nakatulog at natumba sa kanyang damit. Nagalit si Padre Damaso at sinabing walang iginagalang ang mga tao, at pinatuloy pa niya ang sermon ng kalahating oras. Humihilik na ang alcalde at nakatulog na rin si Maria Clara. Iniisip naman ni Ibarra ang isang maliit na bahay sa tuktok ng bundok na may halamanan, at hindi na siya apektado ng mga pasaring. Ipinatugtog ni Padre Salvi ang kampanilya nang dalawang beses, ngunit lalo pang pinahaba ng pari ang sermon; nangangagat-labi si Padre Sibyla. Pagkaraang bumaba ng pari sa pulpito, nanalangin ang lahat. Nang inaawit ang Incarnatus est, may isang lalaking bumulong sa tainga ni Ibarra: sa paglalagay ng batong panulok, huwag siyang lalayo sa kura, huwag lulusong sa hukay, at huwag lalapit sa bato, dahil nakataya ang kanyang buhay. Nilingon ito ni Ibarra at nakita si Elias, na agad na naglaho sa karamihan.

Mahahalagang Tagpo

• Ang pagsisimula ng sermon ni Padre Damaso sa pamamagitan ng sipi mula sa Bibliya.
• Ang pagpuri sa mga santo at ang panlilibak sa kapwa pari at sa mga Pilipino.
• Ang pagtuligsa ni Padre Damaso kay Ibarra sa wikang Tagalog.
• Ang hudyat ni Padre Salvi na tapusin na ang sermon.
• Ang lihim na babala ni Elias kay Ibarra tungkol sa bato at sa hukay.

Mga Tauhan sa Kabanatang Ito

• Padre Damaso ay ang paring nagsermon nang puno ng pagmamalabis at pangungutya sa mga Pilipino at kay Ibarra.
• Crisostomo Ibarra ay ang binatang pinatamaan ng panlilibak sa sermon at pinagbabalaan ni Elias.
• Elias ay ang lihim na lumapit upang iligtas si Ibarra mula sa panganib na kanyang natuklasan.
• Maria Clara ay ang dalagang palihim na nakipagpalitan ng tingin kay Ibarra sa gitna ng sermon.
• Padre Salvi ay ang kura na hindi nagustuhan ang pagtuligsa at naghudyat na tapusin ang sermon.
• Padre Sibyla ay ang paring nagtaka sa simula ng sermon at nangangagat-labi habang humahaba ito.
• Padre Martin ay ang paring namutla dahil nahigitan ng sermon ni Padre Damaso ang kanyang sariling sermon.
• Alkalde ay ang pinunong nakatulog at humihilik sa gitna ng mahabang sermon.
• Kapitan Tiago ay ang panauhing natulog at naghikab habang nagsesermon si Padre Damaso.
• Hermana Pute ay ang babaeng humampas ng bakya sa isang lalaking nakatulog sa simbahan.

Talasalitaan

Salita	Kahulugan
sermon	pangaral o pahayag ng pari sa simbahan
mangmang	taong walang pinag-aralan o kaalaman
tuligsa	matinding pagpuna o pagsalungat
hikab	pagbuka ng bibig at paghinga nang malalim dahil sa antok
panlilibak	panunuya o pangungutya
babala	paalala tungkol sa panganib na darating
maiamo	mahinahon o mapayapa ang kilos

Mga Tanong sa Pagsusuri

1. Paano ginamit ni Padre Damaso ang pulpito upang atakihin ang mga taong hindi niya gusto?
2. Bakit hindi naiintindihan ng mga tao ang kanyang pangungutya? Ano ang ipinapakita nito tungkol sa paghahati ng lipunan?
3. Ilarawan ang naging papel ni Elias sa kabanata. Bakit mahalaga ang kanyang babala?
4. Sa iyong palagay, ano ang kahulugan ng "batong ibabaon sa hukay" bilang simbolo?