Noli Me Tangere Kabanata 36Ang Unang Ulap

Buod

Liglig ang kaguluhan sa bahay ni Kapitan Tiago. Walang ginawa si Maria Clara kundi tumangis, at ayaw niyang pakinggan ang mga pang-aalo ni Tiya Isabel at ng kanyang kapatid sa gatas na si Andeng. Ipinagbawal ng kanyang ama na makausap niya si Ibarra hanggang hindi natatanggal ng mga pari ang ekskomunikasyon. Pupunasan ni Tiya Isabel ang mga salamin ng gamuza habang sinasabing pawawalang-bisa rin ang parusa kapag sumulat sila sa Santo Papa at nagbigay ng malaking limos, at ipinaalala na hinimatay lamang si Padre Damaso at hindi namatay. Sinabi naman ni Andeng na gagawa siya ng paraan upang magkausap ang magkasintahan, at ang kumpisalan ay naroon upang ipatawad ang lahat ng kasalanan.

Umuwi si Kapitan Tiago mula sa kumbento na pawisan, nagpupunas ng noo, at hindi makapagsalita. Nang magtanong si Tiya Isabel, bumuntong-hininga siya at pinahid ang luha. Sinabi niyang nawasak ang lahat: ipinag-uutos ni Padre Damaso na sirain ang kasunduan ng pag-iisang dibdib, kung hindi ay mapapasama siya sa buhay na ito at sa kabilang buhay. Ganoon din ang sabi ng lahat, pati ni Padre Sibyla. Kailangan niyang ipagbawal si Ibarra sa kanyang bahay, gayong may utang pa siyang mahigit limampung libong piso sa binata. Nang sabihin niyang ito sa mga pari, hindi nila ito pinansin at itinanong kung alin ang pipiliin niyang mawala, ang limampung libong piso o ang kanyang buhay at kaluluwa. Sinabi rin ni Padre Damaso na dumating na ang isang kamag-anak niya mula Espanya at siya ang ipapakasal kay Maria Clara. Tinakpan ng dalaga ang kanyang mga tainga, at nagsigaw si Tiya Isabel na hindi parang damit na pinapalitan ang kasintahan. Sinabi ng Kapitan na si Ibarra ay mayaman samantalang ang mga Kastila ay nag-aasawa dahil sa salapi, ngunit pinagbantaan na naman siya ng isa pang ekskomunikasyon at sinabing nanganganib hindi lamang ang kanyang kaluluwa kundi pati ang kanyang katawan. Nang itanong ni Tiya Isabel kung bakit hindi sulatan ang arsobispo, sinabi ng Kapitan na ang arsobispo ay pari rin at ang mga pari ang sinusunod nito. Nanghinayang siyang mawawala ang limampung libong piso at hiniling sa Birhen ng Antipolo na sana ay magkaroon siya ng magandang kapalaran sa gabing iyon.

Dumating ang Kapitan Heneral, at ipinaalam ito ng mga putok, ng mga gulong ng karwahe, ng pagtakbo ng mga kabayo, at ng musika ng martsa real. Tumakbo si Maria Clara upang magtago sa kanyang silid. Napuno ng tao ang bahay at umalingawngaw ang malalakas na yabag, ang mga tinig na nag-uutos, at ang kalampag ng mga sable at espuwelas, samantalang nakaluhod ang dalaga sa harap ng larawan ng Birhen. Hindi ang pighati ng Birhen ang iniisip ni Maria Clara kundi ang sarili niyang kapighatian: isang hinaharap na pinanag-inip nang matagal at nabuo mula sa kanyang kabataan, na ngayon ay nabubura ng isang salita lamang.

Inihalintulad ang kanyang pag-ibig sa isang ilog na dating tahimik, na may mababangong bulaklak sa mga pampang, ngunit nang kumipot ang daanan at humadlang ang masasakit na bato at matatandang puno, umatungal ito at bumubugso ang mga alon nito. Nais niyang manalangin, ngunit paano mananalangin ang taong nasa matinding hirap? Dahil wala siyang nakilalang ina, lumapit siya sa Birhen Maria at tumawag ng Ina, Ina. Dumating si Tiya Isabel upang sabihin na ipinapatawag siya ng Kapitan Heneral at ng kanyang mga kaibigan. Nakiusap ang dalaga na sabihin na may sakit siya dahil pipilitin siyang tumugtog ng piyano at kumanta. Ipinaalala ng tiya na nangako ang kanyang ama, at nagtanong ito kung ipapahamak niya ang kanyang ama. Tumindig si Maria Clara, tiningnan ang kanyang tiya, pinilipit ang kanyang mga bisig, at buong bulong na sinabing kung mayroon sana akong, ngunit hindi niya tinapos ang pangungusap at nagsimulang mag-ayos ng sarili upang humarap sa Heneral.

Mahahalagang Tagpo

• Ang pagtangis ni Maria Clara dahil sa pagbabawal ng ama.
• Ang mungkahi ni Tiya Isabel na sumulat sa papa at magbigay ng malaking halaga.
• Ang paghayag ni Padre Sibyla na huwag nang tanggapin si Ibarra sa tahanan.
• Ang pagbanggit ng ama tungkol sa binatang kamag-anak ni Padre Damaso.
• Ang pagpatawag ng Kapitan Heneral kay Maria Clara habang nananalangin ito.

Mga Tauhan sa Kabanatang Ito

• Maria Clara ay ang dalagang dumaranas ng matinding dalamhati dahil sa paghahadlang sa kanilang pag-iibigan ni Ibarra.
• Kapitan Tiago ay ang amang sumusunod sa utos ng mga pari kahit nasasaktan ang kanyang anak.
• Tiya Isabel ay ang tiyahing nag-aalo at tumutol sa pagpapalit ng katipan ng kanyang pamangkin.
• Andeng ay ang katulong na nagprisinta ng paraan upang magkausap ang magkasintahan.
• Padre Sibyla ay ang paring nag-utos na huwag nang tanggapin si Ibarra sa tahanan.
• Kapitan Heneral ay ang pinunong dumating sa bahay at nagpatawag kay Maria Clara upang makausap siya.

Talasalitaan

Salita	Kahulugan
ekskomunikasyon	pagtitiwalag sa simbahang Katoliko
dalamhati	matinding lungkot
arsobispo	pinakamataas na obispo ng isang probinsya
katipan	kasintahan
naghahadlang	humaharang; pumipigil
nag-aabuloy	nagbibigay ng limos o tulong
naunsyami	hindi natuloy

Mga Tanong sa Pagsusuri

1. Bakit hindi mapatahan si Maria Clara sa simula ng kabanata?
2. Ano ang ipinag-utos ni Padre Sibyla, at ano ang kanyang katwiran?
3. Paano tumugon si Tiya Isabel sa balak na pagpapalit ng katipan ni Maria Clara?
4. Bakit ayaw pumayag ni Kapitan Tiago na sulatan ang arsobispo?