Noli Me Tangere Kabanata 37Ang Kapitan Heneral

Buod

Hinahanap agad ng Kapitan Heneral si Ibarra, ngunit may isang binatang taga-Maynila na nagpumilit na makausap siya. Sinabi ng ayudante na hindi siya naparito upang makinig ng mga usapin, ngunit sumagot ang binata na laging may panahon ang Heneral upang magbigay ng katarungan. Sinabi ng alcalde na iyon ang binatang nakagalit ni Padre Damaso dahil sa sermon. Napatanong ang Heneral kung sinasadya ng paring iyon na guluhin ang buong lalawigan o iniisip nitong siya ang naghahari. Pumasok ang binata na namumutla at nanginginig at lumabas na may mukhang nagniningning. Pinaghintay pa ng Heneral ang mga pari na naroon upang magbigay-galang, na ikinagulat ng lahat. Sinabi ni Padre Sibyla na nagsasayang lamang siya ng oras, ngunit iminungkahi ni Padre Salvi na siyasatin kung ano ang iniisip ng Heneral.

Pumasok ang mga prayle, una si Padre Sibyla, kasunod sina Padre Salvi, Padre Martin, at iba pa. Lahat ay yumuko maliban kay Padre Sibyla na pinanatili ang pagmamataas, samantalang si Padre Salvi ay halos hinutok ang baywang sa pagyuko. Agad itinanong ng Heneral kung sino si Padre Damaso. Sumagot si Padre Sibyla na wala si Padre Damaso sa kanilang kasama, at idinagdag ni Padre Salvi na ito ay may sakit. Sinabi ng Heneral na kung ang lahat ng kanyang alagad ay katulad ni Padre Damaso, pipiliin pa niyang maglingkod sa kanyang sarili, at pagkatapos ay pinapaupo na niya ang mga pari. Dumating sina Kapitan Tiago at Maria Clara, at nang itanong ng Heneral kung ito ang kanyang anak, sumagot ang Kapitan na ito rin ay anak ng Heneral. Pinuri ng Heneral ang dalaga dahil sa magandang ginawa nito at sinabing hindi niya ito lilimutin sa kanyang ulat sa Hari. Nagbigay siya ng gantimpala, ngunit magalang itong tinanggihan ni Maria Clara. Sinabi ng Heneral na marunong ding magbigay ng gantimpala ang katarungan at hindi ito laging bulag.

Ipinahayag ng ayudante ang pagdating ni Ibarra, at nangatal si Maria Clara. Nagpaalam ang Heneral at sinabing nais pa niyang makita ang dalaga bago umalis. Nang paalalahanan siya ni Padre Salvi na ekskomulgado si Ibarra, sinabing ikinatutuwa ng Heneral na si Padre Damaso lamang ang kanyang ipinagmamalasakit, at maaaring mabuti para dito ang isang paglalakbay sa Espanya, ngunit ito ay depende sa pari. Umalis ang mga pari na nagngingitngit at napag-usapan kung sino ang mauunang maglakbay sa Europa. Sa labas ay nasalubong nila si Ibarra, at hindi sila nagbatian, ngunit binati siya ng alcalde. Sa pinto ay nasalubong ni Ibarra si Maria Clara, at may mahalagang ipinaabot ang kanilang mga tingin.

Nakasuot ng luto si Ibarra at buong kataimtiman na yumuko. Lumapit sa kanya ang Heneral, nakipagkamay, at sinabing ipinagkakaloob niya ang buong tiwala. Sinabi ng binata na ang magiliw na pagtanggap ay hindi katarungan kundi isang pabor. Pinaupo siya ng Heneral at sinabing inirekomenda na niya ito sa Hari para sa isang dekorasyon dahil sa balak na pagpapatayo ng paaralan. Ipinangako rin nitong hindi siya sasaktan ninuman habang siya ang namumuno, at na kakausapin niya ang arsobispo tungkol sa ekskomunikasyon. Nagpayo rin siyang maging maingat dahil matatag ang mga prayle dahil sa kanilang impluwensiya at yaman. Itinanong ng Heneral kung may kahilingan si Ibarra, at sinabi ng binata na ang pinakamahalaga niyang nais ay ang kaligayahan ng kanyang bayan na utang sa Inang Bayan at sa pagsisikap ng mga mamamayan. Sinabi ng Heneral na si Ibarra ang unang lalaking nakausap niya sa lupaing iyon. Nagpayo siya na ipagbili na lamang ang mga ari-arian at sumama sa Europa sa loob ng isang buwan, ngunit tumanggi si Ibarra at sinabing dapat siyang tumira sa lupaing kinamatayan ng kanyang mga magulang.

Matapos umalis si Ibarra, sinabi ng Heneral sa ayudante na ngayon niya lamang nakitang maaaring maging mabuting Kastila nang hindi tumatalikod sa pagiging mabuting Pilipino. Inutusan niya ang alcalde na ingatan si Ibarra at ipasiyasat ang mga gawain ng alperes. Binati rin niya si Kapitan Tiago at sinabing si Ibarra ang magiging manugang nito, at itinanong kung kailan ang kasalan. Namutla at pinahid ng Kapitan ang pawis sa kanyang noo. Sa huli, tumakbo si Ibarra patungo sa silid ni Maria Clara, kumatok, at nang tanungin kung sino, sumagot siya ng Ako. Natahimik ang mga tinig at hindi nabuksan ang pinto. Sa butas ng susian ay bumulong si Sinang na pupunta sila sa dulaan ng gabing iyon at isulat na lamang ni Ibarra ang kanyang sasabihin. Umalis si Ibarra na nagtatanong sa sarili kung ano ang kahulugan ng lahat.

Mahahalagang Tagpo

• Ang pagpapatawag ng Heneral kay Ibarra at ang paglabas ng binata na nakangiti.
• Ang pagkikita ng Heneral at ng mga paring nagpakita ng paggalang.
• Ang papuri ng Heneral kay Maria Clara at ang pagtanggi nito sa gantimpala.
• Ang pagwawalang-bahala ng Heneral sa paalala ni Padre Salvi tungkol sa ekskomunikasyon.
• Ang pag-aya ng Heneral na kausapin ni Ibarra si Maria Clara, ngunit si Sinang ang sumagot.

Mga Tauhan sa Kabanatang Ito

• Kapitan Heneral ay ang pinakamataas na pinuno sa bansa na nagpakita ng paggalang sa katarungan at katalinuhan ni Ibarra.
• Crisostomo Ibarra ay ang binatang pinuri ng Heneral at matatag na tumanggi sa payong manirahan sa ibang bansa.
• Padre Salvi ay ang paring nagpaalala sa ekskomunikasyon ni Ibarra.
• Padre Sibyla ay ang paring Dominikano na kabilang sa humarap sa Heneral at hindi yumuko tulad ng iba.
• Maria Clara ay ang dalagang pinuri dahil sa katapangan at tumanggi sa gantimpala ng Heneral.
• Alkalde ay ang pinunong nagpaliwanag sa Heneral tungkol sa binatang nakagalit ni Padre Damaso.
• Padre Martin ay ang paring kasama sa pagharap sa Kapitan Heneral at yumuko tulad ng iba.
• Kapitan Tiago ay ang amang dumating kasama ni Maria Clara at nagpahayag na anak din siya ng Heneral.
• Sinang ay ang dalagang bumulong sa butas ng susian upang ipaalam ang dulaan sa gabing iyon.

Talasalitaan

Salita	Kahulugan
ekskomulgado	tiniwalag sa simbahan
kimi	mahiyain
kinalulugdan	kinatutuwa; hinahangaan
pagbubunsod	pag-uudyok
sigalot	gulo; hindi pagkakaunawaan
nanghihinawa	nagsasawa
pinalagos	pinadaan nang hindi pinansin

Mga Tanong sa Pagsusuri

1. Bakit nagulat si Ibarra sa naging pagtanggap sa kanya ng Kapitan Heneral?
2. Paano nagkaiba ang pakikitungo ng mga pari at ng Heneral kay Ibarra?
3. Ano ang ipinayo ng Heneral sa binata, at paano ito tinugunan ni Ibarra?
4. Bakit hindi nakausap ni Ibarra si Maria Clara sa huli?