Noli Me Tangere Kabanata 38Ang Prusisyon

Buod

Paggabi nang magsimula ang ikaapat na prusisyon, hudyat ng sunod-sunod na tunog ng kampana at ng dating mga paputok. Naglakad ang Kapitan Heneral kasama ang kanyang dalawang ayudante, si Kapitan Tiago, ang alcalde, ang alperes, at si Ibarra. Pinangunahan ng mga Gwardya Sibil at ng mga pinuno ng bayan ang paglalakad. Inanyayahan silang manood ng prusisyon sa tapat ng bahay ng gobernadorcillo, kung saan may itinayong tablado para sa pagbigkas ng loa o tulang papuri sa santong patron. Mas gusto sana ni Ibarra na manood sa bahay ni Kapitan Tiago kung saan naroon si Maria Clara, ngunit dahil ninais ng Kapitan Heneral na mapakinggan ang loa, napilitan siyang sumama.

Pinangunahan ng tatlong sakristan na may guwantes ang kandilerong pilak. Kasunod ang mga batang mag-aaral na kasama ang kanilang guro, at pagkatapos ang mga batang may dalang parol na papel na iba-iba ang hugis at kulay, nakalagay sa dulo ng mga tikig na kawayan. Ang mga batang taga-nayon ang gumawa ng kanilang sariling parol, at iniilawan nila ito ng upos ng kandila o ng maliit na pulang kandila. Sa gitna ng mga tao ay nagpapalibot ang mga alguazil at teniente ng hustisya, at ginagamit nila ang kanilang mga pamalo upang hindi magwatak-watak ang hanay at hindi magbunton-bunton ang mga tao. Sabay nitong pamamalo, may mga namimigay naman ng libreng kandila upang maaliw ang mga napalo.

Itinanong ni Ibarra sa alcalde kung ang mga hampas ay parusa sa kasalanan o dahil lamang sa hilig ng mga ito. Narinig ito ng Kapitan Heneral at sinabing tama si Ibarra at dapat ipagbawal ang ganitong pagmamalupit. Hindi malaman kung bakit si San Juan Bautista ang nangungunang santo. Inilagay siya sa isang lumang andas na kahoy at natatakpan ng mga batang may parol na papel at nagpapaluan ng kandila. Dito ay kinutya siya ni Pilosopo Tasyo, na pinanonood ang prusisyon mula sa lansangan. Sinabi nitong walang naitulong kay San Juan ang kanyang malaking pananampalataya at pagpapakasakit, at lalong mabuti pa ang magsermon nang masama sa simbahan kaysa maging matalinong tinig na sumisigaw sa ilang. Nang dumating naman si San Francisco, pinuna ni Tasyo ang dami ng ilaw, kristal, at musika sa kanyang karo, at sinabing kung mabubuhay muli ang santo at makikilala ng kanyang mga anak, ibibilanggo pa siya.

Kasunod ng musika ang isang bandila na may larawan ng santo na may pitong pakpak, daladala ng mga hermano tercero na nakahabitong guingon. Sumunod si Santa Maria Magdalena, isang magandang larawan na may saganang buhok, may panyong pinyang bordado at mga daliring puno ng singsing, at may damit na sutlang may guintong pamuti. Naliligiran siya ng ilaw at insenso, at nagbabago ang kulay ng kanyang mga luhang bubog sa mga ilaw na bengala. Hindi nagpapasindi ng ilaw sa mga bahay hangga't hindi dumarating si San Francisco. Ipinagmalaki ng anak ng gobernadorcillo na ipinahiram niya ang kanyang mga singsing sa santa. Sumunod si San Diego na hinihila ng anim na hermana tercera. Pinangunahan naman ng mga taong nakasuot na parang multo ang karo ng Birhen, at nagulat nila ang mga bata kaya umiyak ang mga ito. Sa gitna ng madilim na pulutong ay nagniningning ang labindalawang dalagang nakaputing damit at nakoronahan ng bulaklak, na nakahawak sa asul na sintas na nakatali sa karo ng Birhen.

Humininto ang mga karo sa harap ng tablado upang pakinggan ang loa, at ang mga nagdadala kay San Juan ay naupo na lamang at inilagay muna sa lupa ang santo. Nagsimula ang hanay ng mga babae kay Magdalena, at ang mga matatandang babae ang nanguna, kasunod ang mga dalaga hanggang sa karo ng Birhen na sinusundan naman ng kura sa ilalim ng palyo. Ito ang kaugaliang ipinatupad ni Padre Damaso, na nagsabing ang mga dalaga ang kinalulugdan ng Birhen. Nang buksan ang kurtina ng tablado, isang batang lalaki na may pakpak, nakabotang pangabayo, nakabanda, at may sombrerong may plumaje ang nagbigay ng tulang papuri sa wikang Latin, Tagalog, at Kastila.

Nang dumaan ang Birhen sa tapat ng bahay ni Kapitan Tiago, sumalubong ang isang matamis at malungkot na tinig na umaawit ng Ave Maria ni Gounod, na sinasaliwan ng piano. Natahimik ang musika ng prusisyon, huminto ang pagdarasal, at tumigil maging si Padre Salvi. Naramdaman ni Ibarra ang pagkasindak at kalungkutan sa tinig na iyon. Nag-isip siyang malalim at nagtanong sa sarili kung ano ang dahilan ng gayong dalamhati. Hiniling ng Kapitan Heneral na samahan siya nito sa hapag upang pag-usapan ang mga batang nawala. Tumingin si Ibarra nang wala sa sarili at tahimik na nagtanong kung siya ang pinagmulan ng lahat.

Mahahalagang Tagpo

• Ang pagsisimula ng prusisyon sa tunog ng kampana at paputok.
• Ang paglalakad nina Ibarra, Kapitan Tiago, at ng Kapitan Heneral sa prusisyon.
• Ang paghinto ng mga karo sa tapat ng bahay ni Kapitan Tiago para sa loa.
• Ang pagbigkas ng batang may pakpak sa tatlong wika.
• Ang pag-awit ni Maria Clara ng "Ave Maria" at ang pag-usap ng Heneral at Ibarra.

Mga Tauhan sa Kabanatang Ito

• Maria Clara ay ang dalagang bumighani sa lahat sa kanyang pag-awit ng "Ave Maria."
• Crisostomo Ibarra ay ang binatang napilitang sumama sa prusisyon at nakadama ng pighati sa tinig ng kasintahan.
• Kapitan Heneral ay ang pinunong nag-imbita kay Ibarra at nagtanong tungkol sa mga nawawalang sakristan.
• Kapitan Tiago ay ang maybahay na pinaghintuan ng prusisyon para sa pagpupuri.
• Alperes ay ang pinuno ng gwardya sibil na kasama sa naglalakad na mga kinauukulan.
• Ang Guro ay ang guro na kasama ng mga batang mag-aaral sa prusisyon.
• Pilosopo Tasyo ay ang matandang nanonood sa lansangan at kumutya sa mga santo.
• Padre Salvi ay ang kurang tumigil at nakinig sa pag-awit ni Maria Clara.

Talasalitaan

Salita	Kahulugan
prusisyon	maringal na paglalakad ng mga deboto
andas	karo ng santo
pintakasi	patron ng bayan
nabighani	napahanga; naakit
pighati	matinding lungkot
loa	tulang papuri
Hermano Tercero	kaanib ng isang samahang panrelihiyon

Mga Tanong sa Pagsusuri

1. Ano ang mga tandang hudyat ng pagsisimula ng prusisyon?
2. Sino-sino ang naglalakad sa prusisyon kasama ng Kapitan Heneral?
3. Ilarawan ang pagbigkas ng papuri at ang pag-awit ni Maria Clara.
4. Ano ang napag-usapan nina Ibarra at ng Heneral sa gitna ng prusisyon?