Noli Me Tangere Kabanata 41Dalawang Panauhin

Buod

Nang gabing iyon ay hindi dinapuan ng antok si Ibarra. Balisa siya sa kaguluhang naganap sa pista, at hanggang sumapit ang araw ay nagpatuloy siya sa paghahalo at pagbabagaybagay ng mga sangkap. Inilulubog niya ang putol na kawayan at iba pang bagay sa mga frascong may numero at natatakpan ng lakre. Nais niyang libangin ang kanyang isip upang mailayo ang malulungkot na panimdim na lalong lumalaki sa oras ng gabi. Ipinagbigay-alam ng isang alilang lalaki na may isang taong may anyong tagabukid na dumating. Pinapasok niya ito nang hindi man lamang lumingon.

Pumasok si Elias at nanatiling nakatindig at tahimik. Nang makilala siya ni Ibarra ay nagsalita ito sa Tagalog at nagpaumanhin dahil hindi niya napansin ang pagdating nito sapagkat may ginagawa siyang mahalagang pagsubok. Sinabi ni Elias na ayaw niyang gambalain si Ibarra. Dalawa ang sadya niya: itanong kung may ipagbibilin si Ibarra para sa lalawigang Batangas na patutunguhan niya noon din, at ibalita ang isang masamang balita. May sakit ang anak na babae ni Kapitan Tiago, ngunit hindi naman malubha, at lagnat ang kanyang sakit. Iyan na nga ang ipinangangamba ni Ibarra. Nang wala nang ipag-uutos ang binata ay nagpasalamat ito at naghangad ng maluwalhating paglalakbay.

Bago umalis si Elias ay nagtanong si Ibarra, at nakiusap na kung ang tanong ay lihis sa pag-iingat ng lihim ay huwag na siyang sumagot. Itinanong ni Ibarra kung paano niya napigilan ang panukalang gulo nang gabing iyon. Sa mahinahong paraan ay ipinaliwanag ni Elias na ang namuno sa gulo ay dalawang magkapatid na naulila sa ama na pinatay ng Gwardya Sibil sa kapapalo. Isang araw ay napaligtas ni Elias ang dalawa mula sa mga kamay rin na pumatay sa kanilang ama, kaya may utang na loob silang dalawa sa kanya. Nakiusap siya sa kanila, at sila naman ang sumaway sa ibang nagugulo. Nang maitanong ni Ibarra kung ano ang kahihinatnan ng magkapatid, tahimik na sinabi ni Elias na magwawakas din sila tulad ng kanilang ama. Kapag minsang tinatakan ng kasawian ang isang mag-anak, kailangang mamatay ang lahat ng bumubuo nito, tulad ng isang punong tinamaan ng kidlat na nagiging abo.

Hindi na umimik si Ibarra sa narinig, kaya nagpaalam na si Elias at umalis. Nang maiwang mag-isa ang binata ay nawala ang panatag na anyo na ipinakita niya sa harap ng piloto. Nangibabaw sa kanyang mukha ang sakit, at ibinulong niya na siya ang nagpahirap kahit kaunti sa babaeng iyon. Nagmadali siyang gumayak at bumaba ng hagdanan upang dalawin ang maysakit.

Sa daan ay bumati sa kanya nang buong kapakumbabaan ang isang maliit na lalaking nakasuot ng luksa at may malaking pilat sa kaliwang pisngi, at pinahinto siya nito. Nagpakilala itong si Lucas, ang kapatid ng taong namatay noong nakaraang araw. Itinanong ni Lucas kung magkano ang ibabayad ni Ibarra sa pamilyang naiwan ng kanyang kapatid. Nayamot si Ibarra at sinabing mamaya na lamang nila pag-usapan iyon dahil nagmamadali siya. Mapilit pa ring itinanong ni Lucas kung magkano ang kanyang ibabayad, at nang sabihin ni Ibarra na wala siyang panahon ay sinabi ni Lucas nang may pait na wala ba siyang panahon sa mga patay. Sinabi ni Ibarra na bumalik na lamang ito sa hapon dahil dadalawin niya ang isang taong may sakit. Itinanong ni Lucas kung dahil ba sa isang babaeng may sakit ay nalilimutan na niya ang mga patay, at kung inaakala nitong sila ay mga dukha. Tinitigan siya ni Ibarra, pinutol ang kanyang pananalita, at ipinagpatuloy ang paglalakad.

Naiwang nagpupuyos ang kalooban ni Lucas. Sinundan niya ng titig si Ibarra na may ngiting puspos ng pagtatanim ng galit at ibinulong na napagkikilalang apo ito ng lalaking nagbilad sa araw sa kanyang ama, at taglay pa nito ang gayunding dugo. Nagbago ang anyo ng kanyang pananalita at idinugtong na kung magbabayad nang magaling si Ibarra ay magkakaibigan sila.

Mahahalagang Tagpo

• Ang hindi pagkakatulog ni Ibarra at ang paglibang niya sa kanyang laboratoryo.
• Ang pagdating ni Elias upang ipaalam ang sakit ni Maria Clara.
• Ang pagpapaliwanag ni Elias sa kaguluhan at ang kanyang babala na mamamatay rin ang magkapatid tulad ng kanilang ama.
• Ang pakikipag-usap ni Lucas kay Ibarra tungkol sa salaping hinihingi nito.
• Ang pagtalikod ni Ibarra at ang poot ni Lucas.

Mga Tauhan sa Kabanatang Ito

• Crisostomo Ibarra ay ang binatang balisa at nagmadaling pumunta sa maysakit na si Maria Clara.
• Elias ay ang kaibigang naghatid ng balita at nagpaliwanag ng kanyang papel sa kaguluhan.
• Lucas ay ang kapatid ng taong dilaw na mapilit na humingi ng salapi at nagtanim ng poot kay Ibarra.
• Maria Clara ay ang dalagang may sakit na bibisitahin ni Ibarra.

Talasalitaan

Salita	Kahulugan
balisa	hindi mapakali; ligalig
laboratoryo	silid para sa mga eksperimento
gumayak	nagbihis; naghanda
mapilit	matigas ang ulo; makulit
nagpupuyos	nagngingitngit sa galit
utang na loob	pagtanaw ng kabutihang ginawa
nananalaytay	dumadaloy (sa dugo)

Mga Tanong sa Pagsusuri

1. Bakit hindi makatulog si Ibarra sa gabing iyon?
2. Anong mahalagang balita ang dala ni Elias?
3. Paano napatigil ni Elias ang kaguluhan sa gabi ng pista?
4. Bakit nagtanim ng poot si Lucas laban kay Ibarra?