Noli Me Tangere Kabanata 49Ang Hinaing ng mga Inuusig

Buod

Bago lumubog ang araw, tumungtong si Ibarra sa bangka ni Elias sa lawa ng San Diego, at tila masama ang kanyang loob. Humingi ng paumanhin si Elias sa kanyang pangahas na pag-aanyaya, ngunit ipinaliwanag niyang doon ay wala silang makaririnig at makababalik sila sa loob ng isang oras. Sinabi ni Ibarra na kailangan siyang ihatid ni Elias sa bayang nakikita ang kampanaryo, dahil nakasalubong niya ang Alperes na nagpumilit sumama sa kanya. Upang mailayo ito ay sinabi niyang patungo siya sa bayang iyon, kaya kailangan niyang manatili roon maghapon. Sinabing hindi siya makikilala ng Alperes. Napaungol si Ibarra sa pag-iisip kay Maria Clara.

Malayo na sila sa pampang nang sabihin ni Elias na siya ang sugo ng maraming sawimpalad. Isinalaysay niya ang pakikipag-usap sa pinuno ng mga tulisan, ngunit inilihim ang mga pag-aalinlangan at banta nito. Hinihingi ng mga sawimpalad ang lubhang malaking pagbabago sa hukbo, sa mga pari, at sa mga hukom. Ibig nila ng higit na paggalang sa dignidad ng tao, higit na katiwasayan para sa bawat mamamayan, pagbawas sa lakas ng hukbong may sandata, at pagbawas sa mga pribilehiyong madaling abusuhin ng korpus na iyon. Nahulaan ni Ibarra na hindi karaniwang mamamayan si Elias.

Sinabi ni Ibarra na lalo pang sasama ang kalagayan kung babaguhing lahat. Maaari niyang mapagsalita ang kanyang mga kaibigan sa Madrid sa pamamagitan ng pagbabayad, at makikita rin niya ang Kapitan Heneral, ngunit walang magagawa ang mga ito. Hindi rin siya gagawa ng hakbang sa ganang iyon dahil kailangan ang mga kapisanang iyon sa panahong iyon, at ang mga ito ang tinatawag na kasamaang kailangan. Nagulat si Elias at itinanong kung naniniwala rin siyang upang gumawa ng mabuti ay kailangang gumawa ng masama. Ipinaliwanag ni Ibarra na ang kasamaang kailangan ay tulad ng mahigpit na gamot sa isang sakit na pinaglamnan na ng bayan.

Sinagot ni Elias na masamang manggagamot ang nagpapawi lamang ng sintomas nang hindi hinahanap ang pinagmulan ng sakit. Ang tanging tungkulin ng Gwardya Sibil ay lipulin ang krimen sa pamamagitan ng lakas at sindak, na hindi naman nito natutupad. Sa halos labinlimang taon mula nang maitatag ito ay may mga tulisan pa rin, nilolooban ang mga bayan, at pinaghaharang ang mga daan. Lumalaya ang tunay na masamang tao, ngunit hindi ang tahimik na mamamayan. Dahil lamang sa nalimutan ang sedula ay ginagapos na at pinahihirapan ang isang kagalang-galang na tao. Pinatitigil din nito ang mga pahintulot na pagsasaya habang pinapayagan ang mga bawal na sugal, at hindi na iginagalang ang santuwaryo ng tahanan.

Itinutol ni Ibarra na dahil sa sindak ay nababawasan ang mga kriminal, ngunit sinabi ni Elias na lalo pang dumarami ang mga ito. Bago pa ang Gwardya Sibil, halos lahat ng tulisan ay nagiging kriminal dahil sa gutom, at humuhupa ang panganib kapag natapos ang pananalat. Sapat nang itaboy sila ng kaawa-awa ngunit matatapang na mga cuadrillero. Ngayon ay may mga tulisan na hanggang sa buong buhay nila, dahil itinapon sila ng sindak at ng hindi makataong parusa sa labas ng lipunan. Ginunita rin ni Elias ang pagpapatawad ni Gobernador Heneral de la Torre, na nagpapatunay na may mga pusong naghihintay pa rin ng kapatawaran sa mga bundok.

Nagtalo rin sila tungkol sa simbahan. Tinanong ni Ibarra kung nakalimutan na ng Pilipinas ang utang na loob sa mga orden, ngunit sinagot ni Elias na ang mga mabubuting gawa upang maging karapat-dapat sa utang na loob ay dapat gawin nang walang paghahangad ng kapalit. Tinuligsa niya ang pananampalatayang puro panlabas na anyo, at inaming hindi hinihingi ng bayan ang pagpapaalis sa mga pari kundi ang pagbabago. Sa huli, sinabi ni Elias na ipapaabot na lamang niya sa mga sawimpalad na ilagay ang kanilang pag-asa sa Diyos at sa sariling lakas. Hiniling ni Ibarra na ipagpatuloy ang usapan at ipinaliwanag na lumaki siyang malayo sa mga mamamayan, sa kolehiyo ng mga Heswita at sa Europa. Sinabi ni Elias na iba ang pinagmulan ng kanyang mga kasawian at handa niyang isalaysay ang kanyang kasaysayan.

Mahahalagang Tagpo

• Sumakay si Ibarra sa bangka ni Elias sa lawa upang magpulong nang palihim.
• Ipinaabot ni Elias ang mga kahilingan ng mga inuusig at ng kanilang pinuno.
• Ang pagtutol ni Ibarra sa pag-aalsa at ang pagturing niya sa mga orden at Gwardya Sibil na "kasamaang kailangan."
• Ang paglalahad ni Elias ng mga pang-aabuso ng Gwardya Sibil at ang pagtuligsa niya sa pang-aabuso ng relihiyon.
• Naghiwalay ang dalawa na hindi nagkasundo, at nangako si Elias na isasalaysay ang kanyang kasaysayan.

Mga Tauhan sa Kabanatang Ito

• Crisostomo Ibarra ay kinakatawan ang mapayapang reporma na ayaw sa dahas at pagpapadanak ng dugo.
• Elias ay sugo ng mga sawimpalad na nagdadala ng kanilang hinaing sa binata.

Talasalitaan

Salita	Kahulugan
hinaing	daing o pagdadalamhati ng isang api
inuusig	taong pinahihirapan o hinahabol
sugo	taong inuutusan upang maghatid ng mensahe
sawimpalad	taong malas o kapus-palad
maninindigan	matatag na pananaw o paniniwala
pandarambong	panggugulo at panloloob
madarang	makapangyarihan at mapusok ang dating

Mga Tanong sa Pagsusuri

1. Ano ang mga kahilingan ng mga inuusig na ipinaabot ni Elias kay Ibarra?
2. Bakit ayaw sumang-ayon ni Ibarra sa paraan ng pag-aalsa ng mga sawimpalad?
3. Ano ang ibig sabihin ng paghahambing ni Ibarra sa sakit at sa sintomas?
4. Sa iyong palagay, alin sa dalawang pananaw ang mas makatwiran sa kalagayan ng bayan? Ipaliwanag.