Noli Me Tangere Kabanata 51Mga Pagbabago

Buod

Nakatanggap si Linares ng liham mula kay Donya Victorina na nag-uutos sa kanyang hamunin agad sa patayan ang Alperes sa loob ng tatlong araw. Nagbanta ang Donya na kung hindi niya ito gawin ay sasabihin niya kay Don Santiago na hindi naman tunay na naging kalihim si Linares, hindi nakipagbiruan kay Canovas, at hindi nakasama sa pagliliwaliw ang Heneral na si Arsenio Martinez. Sasabihin din niya kay Clarita na pawang kabulaanan ang lahat at hindi na siya bibigyan ng kahit isang pera. Alam ni Linares na hindi nagbibiro ang Donya, kaya labis siyang nabalisa. Nag-iisip siya kung sino ang magiging padrino niya, at nagsisi sa kanyang pagsisinungaling at pagpapakita ng kayabangan. Halos hindi siya makatulog sa pag-aalala.

Dumating si Padre Salvi sa bahay nina Kapitan Tiago at magalang na nagmano. Masaya niyang ibinalita ang mga sulat mula sa Maynila na nagpapatibay sa sulat na dinala ni Ibarra, kaya wala nang hadlang. Pinuri rin niya ang binata bilang lalong kinalulugdan, bagama't may kaunting kapusukan, at marunong tumubos ng kanyang pagkukulang. Sinabi rin niyang si Padre Damaso na lamang ang sagabal, dahil siya ang naging ninong sa binyag ni Maria Clara, ngunit kung hihingi ng tawad si Ibarra ay magkakasundo rin sila. Narinig ni Maria Clara ang buong usapan mula sa piyano at halos hindi siya makatayo sa panghihina. Nagtungo siya sa kanyang silid kasama si Victoria upang ilihim ang kanyang damdamin.

Dumating naman si Ibarra kasama si Tiya Isabel. Buong galak na nakipagkamay si Padre Salvi sa binata, na labis namang nagtaka, at sinabi ng kura na hindi na siya dapat magtaka dahil kanina pa niya ito pinupuri. Maging ang mga dating umiiwas ay biglang naging magiliw, at yumuko nang husto si Linares. Ngunit nang mapansin ni Ibarra na wala si Maria Clara, tumagos sa kanya ang pag-aalala.

Nilapitan ni Ibarra si Sinang upang itanong kung galit pa sa kanya ang dalaga. Sinabi ni Sinang na ipinapasabi ni Maria Clara na limutin na lamang siya, at kapag tinanong kung may iba nang iniibig ang binata ay sinasabi nitong "Nawa'y ganoon na nga," at pagkatapos ay umiiyak. Ikinuwento rin ni Sinang na nais ng Kapitan na mapangasawa si Linares, at gayon din ang gusto ni Padre Damaso, ngunit hindi nagsasabi ng oo o hindi si Maria Clara. Hiniling ni Ibarra na makausap ang dalaga nang sarilinan, at ipinangako ni Sinang na sasabihin niya ito at ipinayo na pumunta siya kinabukasan ng maaga sa kanilang bahay, kung kailan siya ang kasama sa pagtulog ni Maria Clara. Tinanong ni Sinang ang lihim ni Ibarra, at sinabi nitong pupunta siya sa Los Baños upang magtayo ng isang gawaang langis ng niyog, at magiging kasama niya sa negosyo ang ama ni Sinang.

Hindi lumabas ang dalaga. Hindi nagtagal ay umalis din si Ibarra na may mabigat na kalooban, at tila may nakasalubong na anino sa madilim na daan. Naiwan sina Kapitan Tiago na may mapait na mukha at si Linares na tahimik at nagmamatyag, habang ang kura na nagpapanggap na masaya ay nagsasalita ng mga walang kabuluhang bagay.

Mahahalagang Tagpo

• Nakatanggap si Linares ng liham mula kay Donya Victorina at nabalisa siya.
• Ibinalita ni Padre Salvi ang mga sulat mula sa Maynila na nagpapatibay na wala nang hadlang kay Ibarra.
• Lihim na pinanood ni Maria Clara ang pag-uusap at umiwas sa binata.
• Ipinasabi ni Maria Clara kay Ibarra, sa pamamagitan ni Sinang, na limutin na siya.

Mga Tauhan sa Kabanatang Ito

• Crisostomo Ibarra ay binatang pinatawad na ng simbahan ngunit nalungkot sa pag-iwas ng kanyang sinisinta.
• Padre Salvi ay nagbalita ng pagtanggal ng ekskomunyon.
• Maria Clara ay dalagang nagtago ng damdamin at umiwas sa kanyang kasintahan.
• Linares ay binatang nababahala sa hamong dulot ng liham ni Donya Victorina.
• Sinang ay tagapaghatid ng mensahe ni Maria Clara kay Ibarra.
• Victoria ay ang kaibigang sinamahan si Maria Clara sa kanyang silid upang ilihim ang kanyang damdamin.
• Tiya Isabel ay ang kasama ni Ibarra sa pagdating sa bahay nina Kapitan Tiago.
• Kapitan Tiago ay ang may bahay na naiwang may mapait na mukha dahil sa pag-iwas ng kanyang anak.

Talasalitaan

Salita	Kahulugan
ekskomunyon	pagtitiwalag sa isang kaanib ng simbahan
kapusukan	pagiging padalus-dalos o di-mapigil
sagabal	hadlang o balakid
padrino	katuwang o tagapangalaga sa isang tunggalian
nabalisa	hindi mapalagay sa pag-aalala
sarilinan	pribado o walang ibang nakaririnig
dangal	karangalan

Mga Tanong sa Pagsusuri

1. Bakit nabalisa si Linares sa liham ni Donya Victorina?
2. Anong mabuting balita ang ibinalita ni Padre Salvi tungkol kay Ibarra?
3. Bakit umiwas si Maria Clara kay Ibarra sa kabila ng pagbabago ng kalagayan nito?
4. Ano ang mahalagang aral tungkol sa tunay na "pagbabago" sa kabanatang ito?