Noli Me Tangere Kabanata 7Ligawan sa Asotea

Buod

Maagang nagsimba sina Maria Clara at Tiya Isabel. Elegante ang pananamit ng dalaga at may suot siyang kuwintas na asul na butil na nagsisilbing pulseras, samantalang may salamin sa mata ang kanyang tiya. Halos hindi pa naglalaho ang pari sa altar ay hiniling na ni Maria Clara na umuwi, bagay na ikinagulat at ikinainis ng kanyang tiya. Makatapos mag-almusal, ginugol ng dalaga ang kanyang pagkainip sa pananahi ng isang bulsang sutla, naglilinis naman ng mga bakas ng handaan si Tiya Isabel, at nagsusuri ng mga kasulatan si Kapitan Tiago. Bawat ingay sa lansangan at bawat dumaraang karwahe ay nagpapanginig sa dibdib ni Maria Clara.

Ipinaalala ng Kapitan na ayon sa manggagamot ay dapat magbakasyon ang dalaga dahil maputla ito at kailangan ng sariwang hangin. Itinanong niya kung Malabon o San Diego ang nais nito, at namula si Maria Clara nang marinig ang huling pangalan ngunit hindi nakasagot. Sinabi ng ama na dapat nang iwan ng dalaga ang kumbento, kumuha roon ng kanyang mga damit, at magpaalam sa mga kaibigan. Pagkalipas ng apat o limang araw, kasunod ng paggawa ng bagong mga damit, ay aalis na sila. Wala na sa San Diego ang ninong nito, at ang batang paring nakita nila kagabi ay ang bagong kura roon na itinuturing na isang santo. Iminungkahi ni Tiya Isabel ang San Diego dahil mas mabuti ang bahay nila roon at malapit na ang pista. Nais sanang yakapin ni Maria Clara ang kanyang tiya, ngunit biglang namutla nang marinig ang pagtigil ng isang karwahe.

Dumating si Ibarra. Nalaglag ang tinatahi ni Maria Clara, nanginig ang kanyang buong katawan, at nagtago siya sa silid ng mga santo. Sa loob, hinalikan ng dalaga si San Antonio Abad at sumilip sa butas ng susian upang makita ang binata. Nang hapitin siya ng kanyang tiya, walang malay niyang niyakap at paulit-ulit na hinalikan ang matanda. Sa tulong ng tiya ay inayos niya ang sarili bago lumabas. Nagpalitan ng titig ang magkasintahan, at upang makaiwas sa alikabok na likha ng pagwawalis ay tumungo sila sa asotea.

Sa asotea ay nag-usap sila nang marahan. Itinanong ni Maria Clara kung lagi siyang naalaala ng binata sa loob ng malalaking lungsod na may maraming magagandang babae. Sinagot ni Ibarra na hindi niya ito malilimot at naalaala niya ang gabing umiiyak siya sa tabi ng bangkay ng kanyang ina, nang ilagay ng dalaga ang kanyang kamay sa kanyang balikat at sabihing siya ay naulila sa isang ina samantalang ang dalaga ay hindi kailanman nagkaroon nito. Noong gabing iyon ay hinawakan ni Ibarra ang kamay ng dalaga at ang kamay ng kanyang ina at nanumpa na iibigin at paliligayahin ang dalaga anuman ang ipagkaloob ng langit. Sinabi rin niyang naging diwata ng kanyang bayan ang dalaga sa kanyang mga panaginip habang nasa Europa. Sagot naman ni Maria Clara na hindi siya nakapaglakbay at ang alam lamang niya ay ang bayan nito, ang Maynila, at ang Antipolo. Inaalaala rin niya ang kanilang paglalaro noong bata pa, ang paghahanap ni Ibarra ng magagandang sigay at makikinis na bato, at ang koronang dahon at bulaklak na ipinutong nito sa kanya habang tinatawag siyang Cloe, na kinuha ng kanyang ina upang pukpukin at ihalo sa gugo.

Kinuha ni Ibarra sa kanyang pitaka ang tuyong mga dahon ng sambong na ibinigay sa kanya noon ng dalaga upang mailagay sa kanyang sombrero. Kinuha naman ni Maria Clara sa kanyang dibdib ang isang maliit na supot na sutlang puti at binasa ang liham ng pagpapaalam na isinulat ni Ibarra bago umalis. Ayon sa liham, nais ni Don Rafael na mag-aral ang anak sa malayong lugar upang makapaglingkod nang may kaalaman sa bayan, at handa siyang magtiis ng pag-iisa para rito. Ipinaliwanag ng ama na siya man ay marunong umibig ngunit kailangan niyang isakripisyo ang kasalukuyan para sa kinabukasan. Nang mabasa ito, tumindi ang pagkabalisa ni Ibarra dahil naalala niyang Araw ng mga Patay kinabukasan at marami pa siyang dapat gawin. Kinuha ni Maria Clara ang ilang bulaklak at ipinagbilin na ilagay ang mga ito sa libingan ng mga magulang ng binata. Bago umalis ay ipinakisabi ng Kapitan na ipaghanda si Andeng ng bahay dahil darating sina Maria at Isabel. Naiwang lumuluha si Maria Clara sa paanan ng isang larawan ng Birhen, at ipinagbilin ng kanyang ama ang pagtulos ng dalawang kandila, isa para kay San Roque at isa para kay San Rafael na patron ng mga manlalakbay, gayundin ang pagsisindi ng lampara ng Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje dahil sa dami ng tulisang manunubos.

Mahahalagang Tagpo

• Naghintay si Maria Clara nang sabik sa pagdating ni Ibarra.
• Nagkita ang magkasintahan sa bulwagan at nagtungo sa asotea upang mag-usap nang sarilinan.
• Binalikan nila ang kanilang mga alaala ng pagkabata at mga sinumpaan.
• Binasa ni Maria Clara ang liham ng pagpapaalam ni Ibarra noon.
• Nagpaalam si Ibarra at ipinagbilin ang pagtulos ng kandila para sa santo ng mga manlalakbay.

Mga Tauhan sa Kabanatang Ito

• Crisostomo Ibarra ay ang binatang bumisita upang muling makita ang kanyang sinisinta.
• Maria Clara ay ang dalagang naghintay at nagpahayag ng kanyang wagas na pag-ibig.
• Tiya Isabel ay ang tumulong kay Maria Clara na mag-ayos at nagbigay ng pagkakataon sa magkasintahan.
• Kapitan Tiago ay ang amang nagbigay ng payo tungkol sa pagtulos ng kandila.

Talasalitaan

Salita	Kahulugan
alumpihit	hindi mapalagay
hinanakit	pagdaramdam o sama ng loob
mag-ulayaw	mag-usap nang matalik
nakatatalos	nakaalam o nakauunawa
napatda	natigilan sa gulat
sawimpalad	nabigo o kapus-palad

Mga Tanong sa Pagsusuri

1. Bakit hindi mapakali si Maria Clara bago dumating si Ibarra?
2. Ano ang mga alaalang itinago ng magkasintahan at ano ang kahulugan ng mga ito?
3. Ano ang nilalaman ng liham ni Ibarra, at ano ang layunin ni Don Rafael?
4. Bakit mahalaga ang pagtulos ng kandila sa santo ng mga manlalakbay?